ЯИ: Россиядә ясалма интеллектны көйләүдә нәрсә үзгәрәчәк
Россиянең цифрлы үсеш министрлыгы беренче тапкыр ясалма интеллект өлкәсен комплекслы җайга салуны кертә торган закон проектын тәкъдим итте. Әйдәгез, бу документның нәрсә тәкъдим итүен бергәләп карыйк.
Закон проекты «ышанычлы модельләр» реестрыннан алып нейрочелтәрләргә китерелгән зыян өчен җаваплылыкка кадәр ясалма интеллект (алга таба – ЯИ) белән эшне җайга сала. Законның гамәлдә булуы Россия Федерациясе территориясендә ЯИ технологияләрен эшләү, куллану, кертү өлкәсендә эшчәнлек алып баручы физик һәм юридик затларга кагылачак.
Чыгарма – дәүләт оборонасы һәм иминлеге, хокук тәртибен саклау максатларында ЯИ куллануга бәйле рәвештә барлыкка килә торган мөнәсәбәтләр, шул исәптән террорчылыкка каршы саклану, табигый һәм техноген характердагы гадәттән тыш хәлләрне булдырмау – әгәр күрсәтелгән мөнәсәбәтләрне җайга салучы федераль законнарда яки РФ Президенты актларында башкача каралмаган булса.
Закон проектында «ясалма интеллект», «ясалма интеллект системасы», «ясалма интеллект сервисы», «ясалма интеллект технологияләре», «ясалма интеллект моделе», «ясалма интеллект моделенә өйрәтү» кебек төшенчәләргә билгеләмәләр бирелгән.
Билгеләнгән:
- ясалма интеллектның суверен, милли һәм ышанычлы модельләренә таләпләр;
- ясалма интеллект модельләрен эшләүчеләрнең бурычлары;
- ясалма интеллект системалары операторының бурычлары;
- ясалма интеллект сервислары хуҗаларының бурычлары;
- ясалма интеллекттан файдаланучыларның бурычлары;
- интеллектуаль милек объектларына хокуклар белән эш итү үзенчәлекләре;
- ясалма интеллект өчен исәпләү инфраструктурасын булдыру һәм эксплуатацияләү үзенчәлекләре.
Ясалма интеллект өлкәсендә мөнәсәбәтләр субъектларының җаваплылыгы турында гомуми нигезләмәләр беркетелгән.
ЯИ технологияләрен куллану өлкәсендә халыкара хезмәттәшлек мәсьәләләре җайга салынды.
Законның проектлана торган нигезләмәләре арасында түбәндәгеләрне билгеләп үтәбез:
- дәүләт органнарына һәм оешмаларына, предприятиеләргә кагылышлы дәүләт мәгълүмат системаларында (ГИС) һәм әһәмиятле критик мәгълүмат инфраструктура объектларында куллануга ясалма интеллектның ышанычлы модельләре реестрына кертелгән ЯИ рөхсәт ителә;
- ясалма интеллект модельләрен эшләгәндә җитештерүчеләр өченче затларның интеллектуаль милек хокукларын бозуларның булмавын гарантияләргә тиеш. Чит материаллардан файдалану бары тик закон һәм хокук ияләре белән килешү таләпләрен үтәгәндә генә рөхсәт ителә;
- гражданга ЯИ технологияләрен кулланып кабул ителгән яисә кылынган карарларга, һәм дәүләт хакимияте органнарының, РФ субъектларының региональ хакимият органнарының һәм дәүләт катнашындагы оешмаларның яисә аларның вазыйфаи затларының гамәлләре (гамәл кылмаулары) судка кадәр шикаять бирү мөмкинлеге тәэмин ителергә тиеш;
- граждан ЯИ технологияләрен хокуксыз куллану аркасында китерелгән зыянны граждан законнарында билгеләнгән тәртиптә компенсацияләргә хокуклы;
- әгәр яЯИ сервисына тәүлек дәвамында РФ территориясендә урнашкан «Интернет» челтәреннән 500 000нән артык кулланучы мөрәҗәгать итсә, ЯИ сервис хуҗасы «Мәгълүмат, мәгълүмати технологияләр һәм мәгълүматны яклау турында» 2006 елның 27 июлендәге 149-ФЗ номерлы Федераль законның 10.1 маддәсендә каралган бурычларны үтәргә тиеш.
- ясалма интеллектның чик буе территорияләрендәге технологияләренең эшләве РФ законнары белән билгеләнгән очракларда тыелырга яки чикләнергә мөмкин.
Законның үз көченә керү датасы-2027 елның 1 гыйнвары.