ТР Дәүләт экспертизасында коррупцияне профилактикалау турында фикер алыштылар: мәнфәгатьләр каршылыклардан алып киберкуркынычсызлыкка кадәр
2026 елның 5 мартында ТР Дәүләт экспертизасында коррупциягә каршы көрәш комиссиясенең чираттагы утырышы булды. Утырышны оешма директоры Рәфәр Шакиров үткәрде.
Комиссия эшендә ТР Төзелеш, архитектура һәм торак-коммуналь хуҗалык министры урынбасары Владимир Кудряшев катнашты. Көн тәртибендәге төп мәсьәләләр 2025 елда сатып алу эшчәнлеге йомгаклары, 2026 елга планлаштыру өстенлекләре булды, шулай ук киберкуркынычсызлык мәсьәләләрен коррупциягә каршы эшкә интеграцияләү белән бәйле яңа бурычлар һәм мәнфәгатьләр каршылыкларны булдырмау механизмнары.
Комиссия әгъзалары 2025 елда конкурс процедураларын үткәрү йомгакларына җентекле анализ ясадылар. Ел йомгаклары буенча акчаларны экономияләү буенча максатчан күрсәткечләргә ирешелде, дип билгеләп үтелде. Төп игътибар контрактларның башлангыч максималь бәяләренең нигезлелегенә бирелде.
Иң бәхәсле мәсьәлә-коррупциягә каршы сәясәт һәм кибермошенниклык үсеше үзара бәйләнеше турында. Комиссия аңлатты: соңгы елларда IT-технологияләр кулланып дистанцион җинаятьләр барлык урлауларның шактый өлешен тәшкил итә, шул ук вакытта җинаятьчеләр дәүләт органнары вәкилләре тарафыннан ешрак тәкъдим итәләр.
Мәгълүмати технологияләр идарәсе башлыгы Артем Пиряков билгеләп үткәнчә, заманча кибермошенниклык – гражданнардан акча урлау гына түгел, ә коррупция коралы да. «Без хезмәткәрләргә юнәлдерелгән фишинг һөҗүмнәренең артуын күрәбез, – дип хәбәр итте ул. – Җинаятьчеләр документларны куллану өчен электрон почтага керә, шикле хатлар һәм смслар, алдау QR-кодлар җибәрә».
Шуңа бәйле рәвештә комиссия хезмәткәрләр арасында цифрлы гигиена чараларын көчәйтергә кушты. Утырышта катнашучылар шәхси мәгълүматларның яки хезмәт мәгълүматларының ваемсызлык аркасында яки мошенниклар йогынтысында чыгуы коррупцион сүз куешулар өчен уңай мохит тудыра, дип ассызыкладылар.
Көн тәртибендәге сорауларның берсе мәнфәгатьләр каршылыкларны булдырмау мәсьәләсе булды. Комиссия искә төшергәнчә, «Коррупциягә каршы тору турында» 2008 елның 25 декабрендәге 273-ФЗ номерлы Федераль закон нигезендә хезмәткәрнең шәхси кызыксынуы карар кабул иткәндә объективлыкка йогынты ясарга мөмкин.
Рафар Шакиров, коррупциягә каршы көрәш комиссиясе рәисе, профилактиканың мөһимлеген ассызыклады: «Безнең беренче чираттагы бурыч – мондый хокук бозулар мөмкинлеген булдырмау. Безнең гамәлләр дөрес һәм алар коррупция нияттенә ерак. Үз-үзеңне кире кагу яки комиссия әгъзасын комиссия әгъзасын чикләү – ул шәхси үпкә түгел, ә бөтен системаның абруен яклау. Әгәр дә сез тәэмин итүче белән мәнфәгатьләр каршылыгы барлыкка килүен аңлыйсыз икән, сезнең бурычыгыз — бу хакта кичекмәстән хәбәр итү. Мондый чараларны үтәмәү ышанычны югалту һәм аннан соң эштән азат итү өчен нигез булып тора».
Очрашу нәтиҗәләре буенча комиссия 2026 елга кайбер яңа чараларны раслады, ул үз эченә ала:
Уку-укыту: киберкуркынычлар һәм социаль инженерия ысулларын тану буенча хезмәткәрләр өчен семинарлар үткәрү.
Профилактика: шәхси кызыксыну барлыкка килү турында хәбәр итү тәртибе турында локаль актларны яңарту.
Мәгълүмат бирү: коррупция юнәлешендәге җинаятьләр өчен җаваплылык турында белешмәлек әзерләү.