Лупа астындагы объект: Казанда «Родионов йорты»ның тарихи күренеше ничек сакланачак
ТР Дәүләт экспертизасы Казанда «Родионов йорты» муниципаль әһәмияттәге мәдәни мирас объектын саклау проектына (XIX гасыр ахыры – XX гасыр башы) уңай бәяләмә бирде.
Йортның фасады артында – бер ыру язмышы. Йортның тарихи исеме Казан дворяннары Родионовлар гаиләсенә алып бара, аларның тарихы — шәһәрнең үз тарихы, аның фаҗигаләре, батырлыгы һәм иҗаты белән.
Нәселнең иң күренекле вәкилләреннән берсе – Казан гарнизон артиллериясе начальнигы полковник Иван Александрович Родионов. Аның тормышы 1774 елның 12 июлендә фаҗигале һәм батырларча өзелә – Казанны Емельян Пугачев гаскәрләре штурмлаган вакытта ул чиркәү янында һәлак була, ә аның йорты талана һәм яндырыла..
Ире үлгәннән соң аның тол хатыны Анна Николаевна Родионова гаҗәеп рухи көч һәм эшлекле омтылыш күрсәтте. Ул сәүдә аша гаилә байлыгын торгызып кына калмый, Казан губерниясының иң абруйлы һәм бай хатын-кызларының берсенә әверелә.
Аның тормышының төп эше Казанда 1841 елда үз ишекләрен ачкан затлы кызлар институтын булдыру була. Бу мәгърифәтчелек учреждениесенә ул үзенең капиталының шактый өлешен юнәлтә, шәһәргә бина гына түгел, ә мәдәният һәм мәгариф учагы бүләк итә.
XIX гасыр ахырында-XX гасыр башында Горький урамында мактаулы фамилияне мирас итеп алган яңа йорт төзелә – «Родионов йорты», аның диварларында бүген шәһәр тарихы һәм аны төзегән кешеләр турында истәлекне кадерләп, реставрациягә әзерләнәләр.
Нәзакәтле саклау
Объект Горький урамында 14 йорт адресы буенча урнашкан. Бу катлаулы формадагы ике катлы кирпечтән штукатурланган подваллы йорт. Башта ул төп корпустан һәм бакчага верандалы бер катлы янкормадан торган, соңрак ул өстән төзелгән булган. Хәзерге вакытта бинада Казан Башкарма комитетының сәламәтлек саклау идарәсе урнашкан. Реставрациядән соң аның функциональ билгеләнеше үзгәрмәячәк.
Фасадлары чатыр түбәле почмаклы ризалитлар һәм ишетү тәрәзәләре (люкарналар) белән бизәлгән.
Тәрәзәләр профильле йөзлекләр белән рамланган: беренче катта — җәяле сандриклар, икенче катта — «колаклар» һәм йозак ташлары белән.
Төп керү урыны дорик ордер пилястралары һәм кабырчык рәвешендәге декоратив металл түбә белән рамланган, ул сак предметы булып тора.
ГУП «Татинвестгражданпроект» һәм ГБУ «Татарстанның мәдәни мирас үзәге» тарафыннан эшләнгән проектта тышкы кыяфәтне саклауга юнәлдерелгән ремонт-реставрация эшләре каралган:
- фасадларны һәм декоратив элементларны торгызу
- түбә һәм су агызу системасын ремонтлау
- архитектур яктырту җайланмасы
- халыкның аз хәрәкәтчән төркемнәре өчен җайлашу эшләре
ТР Дәүләт экспертизасының уңай бәяләмәсе Казанның тарихи өлешендәге архитектура бизәкләренең берсен саклау буенча эшләрне башлау өчен төп документларның берсе.