Сорау-җавап: суд төзелеш-техник экспертизасы ни өчен кирәк һәм ул күпме тора?
Суд төзелеш-техник экспертизасы өлешле катнашу шартнамәсе буенча срокларны бозуга, төзүчеләрнең банкротлыгына, шәхси һәм күпфатирлы йортлар, яңадан планлаштырулар, култык һәм шау-шу турындагы бәхәсләрне һәм башка бик күп бәхәсләрне хәл итүдә сезнең ярдәмчегез булырга мөмкин.
Безнең экспертлар һәм алар караган эшләрнең компетенцияләре исемлеге бик киң. Мөрәҗәгать итүчеләрдән сорауга ТР Дәүләт экспертизасының суд экспертизалары бүлеге башлыгы Лиана Сафина җавап бирә.
Сорау: суд төзелеш-техник экспертизасы ни өчен кирәк? Төзүче, күрше яки подрядчы белән бәхәс булса, ул чыннан да ярдәм итә аламы?
Җавап: суд төзелеш-техник экспертизасы суд тикшерүләре кысаларында төзелеш объектларны һәм төзелеш процессларны тикшерүгә бәйле күп төрле бурычларны хәл итә.
Без эшләгән бурычлар арасында:
1. Биналарның һәм корылмаларның техник торышын билгеләү
2. Төзелеш эшләренең сыйфатын һәм бәясен билгеләү
3. Күчемсез милек бүлеге
4. Җир-бүлү мәсьәләләре
5. Зыянны бәяләү, күчемсез милекне бәяләү
6. Проект документациясенең сыйфатын бәяләү, нормаларга туры килү
Әмма бурыч төзелеш һәм проектлау белән бәйле күп кенә конкретлаштыручы сорауларны үз эченә ала. Шуңа күрә суд төзелеш-техник экспертизасы буенча сорауларны уйланып һәм төгәл формалаштыру бик мөһим. Безнең оешма бу эш буенча якларның үзләренә дә, турыдан-туры судьяларга да ярдәм итә. Без шалтыратуларга җавап бирәбез, үзебезнең учреждение базасында шәхси консультацияләр уздырабыз.
Суд төзелеш-техник экспертизасы күчемсез милек һәм төзелеш белән бәйле бәхәсләрдә фундаменталь роль уйный.
Мөгаен, суд төзелеш-техник экспертизасының төп кыйммәте судка һәм якларга бәхәстә катнашучыларның субъектив фикерләренә түгел, ә инженерлык белемнәренә нигезләнгән бәйсез техник бәя бирүдән гыйбарәт. Экспертлар дөрес мәгълүматлар алу өчен фәнни нигезләнгән методикалар һәм махсус җиһазлар кулланалар.
Сорау: мондый экспертиза күпме тора? Бәясе нәрсәгә бәйле һәм бюджетны алдан исәпләп чыгарып буламы? Мәсәлән, шәһәр читендәге йортта ремонтның сыйфатын тикшерергә телим - 150 кв.м, электр үткәргечләре хокук бозулар белән эшләнгән, ә фундамент утыра дигән шик бар. Бер фирмада 30 мең сум диделәр, икенчесендә – 80 мең. Нигә шундый аерма? Дөресен әйткәндә, бәя нәрсәгә бәйле – мәйданнан, проблемалар саныннан яки тагын нәрсәдән?
Җавап: шәһәребезнең һәм республикабызның уртак базары турында сөйләмим, чөнки хәзер эксперт хезмәтләре базарындагы вәзгыять гади түгел: экспертизага бик арзан заказ бирергә һәм аны тиз ясарга мөмкин, әмма шул ук вакытта сыйфат зыян күрәчәк, күпчелек бу коммерция оешмаларына кагыла – алар гадәттә сыйфатка түгел, ә санга эшли. Монда «Өч өлешнең законы – арзан, тиз, сыйфатлы»турында искә төшерергә мөмкин. Барлык өч өлешнең дә туры килүенә ирешү бик авыр.
ТР Дәүләт экспертизасында экспертиза бәясенә килгәндә, ул боерык белән расланган эчке калькуляция буенча формалаша. Калькуляция эксперт-сәгатьнең бәясен (без аны төп дип кабул итәбез) билгеле бер төр экспертизага (төзелеш-техник, бәяләү, җир-бүлү төзелеше), шулай ук төзәтмә катлаулылык коэффициентларын: тикшерүгә бирелгән документация күләмен, объектның төрен, объектларның санын һәм объектларның мәйданын исәпкә ала.
Шуңа күрә экспертизаның уртача бәясе турында төгәл әйтү бик авыр,һәр сорауга безнең аерым алым. Мөгаен, минималь бәя турында әйтү дөресрәк булыр, ул 96 мең сумга тигез, алга таба мин элегрәк сөйләгән барлык үзенчәлекләрне исәпкә алабыз.